Ricardo Carballo, o grupo Galaxia e a Academia. Políticas da lingua en tempos adversos (1950-1975)

Henrique Monteagudo

Resumo


O relatorio analiza a traxectoria intelectual de Ricardo Carballo no período 1950-1975, considerándoa no marco da política lingüística do grupo Galaxia, co que partillou a ideoloxía (galeguismo), os obxectivos (defensa e promoción da cultura galega como elemento nuclear da identidade nacional) e as estratexias, nomeadamente en relación coa Real Academia Galega. Como filólogo do grupo, Carballo centrou o seu labor en dous aspectos centrais do proxecto cultural de Galaxia: a literatura e a lingua.

 

Data de envío: 08/11/2020          Data de aceptación: 17/03/2021


Palabras clave


Ricardo Carballo Calero; Editorial Galaxia; Real Academia Galega; estudos literarios galegos; lingua galega; norma lingüística

Texto completo:

PDF

Visualizacións:

  • Resumo: 0
  • PDF: 0

Citas


Alonso Pintos, S. (2000). O ideal de lingua na Gramática de Carballo Calero. Grial, 147, 461-474.

Álvarez Blanco, R. (2011). A gramática galega no século XX: o contributo de Carvalho Calero. En: C. C. Biscainho Fernandes e X. M. Sánchez Rei, coords. Ricardo Carvalho Calero: ciencia, literatura e nación. A Coruña: Universidade da Coruña, 13-29.

Anderson, B. (1991). Imagined communities. Reflections on the origin and spread of nationalism. London / New York: Verso.

Blanco, C. (1989). Conversas con Carballo Calero. Vigo: Galaxia.

Cadaval, F. (1949). Una lengua viva. La Noche, 22/IX/1949, 1.

Cadaval, F. (1950). Lengua dialectal y lengua común. La Noche, 21/I/1950.

Calvet, L.-J. (1998). A (socio)lingüística. Santiago de Compostela: Laiovento.

Carballo Calero, R. (1952). Celtas e Románs cantan en galego. Galicia (Centro Gallego de Buenos Aires), 466, 25-27.

Carballo Calero, R. (1955). Sete poetas galegos. Vigo: Galaxia.

Carballo Calero, R. (1962). Historia da literatura galega contemporánea. Vigo: Galaxia.

Carballo Calero, R.(2006). Epistolario a Fernández del Riego. Vigo: Galaxia. Edición de D. Vilavedra e M. Pena.

Carballo Calero, R. e Piñeiro, R. (2015). Epistolario Ricardo Carballo Calero / Ramón Piñeiro (Historial dun libro). Cadernos Ramón Piñeiro XXXIII. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. Edición de L. Alonso Girgado, L. Cochón, N. Rouco Aneiros e X. Martínez González.

Casas, A. (2020). Carvalho Calero e a historia literaria: idea, institucionalización e procedementos. En: F. Cidrás, ed. Ricardo Carvalho Calero. As formas do compromiso. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, 167-206.

Dasilva, X. M. (2008). A cuestión é non matar as palabras... (Sobre as traizóns de Aquilino Iglesia Alvario como traduttore). En: O alleo é noso. Contribucións para a historia da tradución en Galicia. Noia: Toxosoutos, 265-303.

Dasilva, X. M. (2009). Ramón Piñeiro, tradutor. Noia: Toxosoutos.

Dasilva, X. M. (2010). Ramón Piñeiro e o Cancioeiro de Pokorny. Anatomía dun certame de tradución. Grial, 185, 110-123.

Dasilva, X. M. (2020). A xente da Barreira en versión clásica. Grial, 225-226, 92-94.

Fernán-Vello, M. A. e Pillado, F. (1986). Conversas en Compostela con Carballo Calero. Santiago: Sotelo Blanco.

Fernández del Riego, F. (1990). O río do tempo. Unha historia vivida. Sada: Ediciós do Castro.

Filgueira Valverde, X. e Otero Pedrayo, R. (2009). Epistolario. Pontevedra: Museo de Pontevedra. Edición de M. J. Fortes Alén.

Franco Grande, X. L. (2004). Os anos escuros. A resistencia cultural dunha xeración. Vigo: Galaxia.

Freixeiro Mato, X. R. (1994). Sebastián Martínez Risco na cultura galega. Santiago de Compostela: Laiovento.

Freixeiro Mato, X. R. (2018). As primeiras normas da Academia e a perda da súa auctoritas na codificación do galego. Verba. Anuario Galego de Filoloxía, 45, 299-340. Dispoñible en https://doi.org/10.15304/verba.45.4207

Haugen, E. (1966). Language conflict and language planning: the case of modern Norwegian. Cambridge: Harvard University Press.

Jespersen, O. (1947). Humanidad, nación, individuo desde el punto de vista lingüístico. Buenos Aires: Revista de Occidente Argentina.

Joseph, J. (1987). Eloquence and power. The rise of language standards and standard languages. London: Frances Pinter.

Kloss, H. (1967). Abstand languages and Ausbau languages. Anthropological Linguistics, 9(7), 29-41.

Lorenzana, S. (1955). Á fala con Carballo Calero sobre temas da nosa cultura. Galicia emigrante, 16, 4-5.

Lorenzo, R. (1991). Filólogo de vocación. En: Homenaxe a Ramón Piñeiro. A Coruña: [Fundación Caixa Galicia], 127-141.

Monteagudo, H. (2000a). As ideas lingüísticas de Castelao. En: Castelao, defensa e ilustración do idioma galego. Vigo: Galaxia, 57-124.

Monteagudo, H. (2000b). Lingua, literatura, nación en Menéndez Pidal. En: J. L. Rodríguez, ed. Estudos dedicados a Ricardo Carvalho Calero. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, vol. I, 881-909.

Monteagudo, H. (2008). Ramón Piñeiro, a Editorial Galaxia e a Academia Galega (1950-1962). Grial, 177, 98-111.

Monteagudo, H. (2020a). A individualidade do galego no pensamento lingüístico de Ricardo Carballo Calero. En: F. Cidrás, ed. Ricardo Carvalho Calero. As formas do compromiso. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela, 329-377.

Monteagudo, H. (2020b). Carballo Calero, filólogo de Galaxia, con Grial ao fondo. Grial, 228, 112-121.

Monteagudo, H. (2020c). Proposta de reforma das Normas ortográficas e morfolóxicas da Real Academia Galega (1970-1971), presentada por Ricardo Carballo Calero en 1979. Boletín da Real Academia Galega, 381, 327-348. https://doi.org/10.32766/brag.381.801

Monteagudo, H. (no prelo). O idioma galego baixo o franquismo: da resistencia á normalización (1950-1975). Vigo: Galaxia.

Piñeiro, R. (2000). Un epistolario de Ramón Piñeiro. Vigo: Galaxia. Edición de F. Fernández del Riego.

Piñeiro, R. (2007). A linguaxe e as linguas. Vigo: Galaxia. [1º ed.: A lingoaxe i as linguas, 1967].

Piñeiro, R. (2009). Informe de Ramón Piñeiro á Real Academia Galega. (Edición e comentarios de Antón Santamarina Fernández). Boletín da Real Academia Galega, 370, 7-17.

Piñeiro, R. e Losada, B. (2009). Do sentimento á conciencia de Galicia. Correspondencia (1961-1984). Vigo: Galaxia.

Pokorny, J. (1952). Cancioeiro da poesía céltiga. Santiago: Bibliófilos Gallegos. Tradución de C. Fernández de la Vega e R. Piñeiro.

RAG = Real Academia Galega (1970). Normas ortográficas do idioma galego. A Cruña: Real Academia Galega.

RAG = Real Academia Galega (1971). Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego. A Cruña: Real Academia Galega.

Real Academia Galega (1906- ). Libro de actas das Xuntas do Plenario da Academia Galega. (Inédito).

Salinas Portugal, F. (2020): Voz e silencio. Entrevista con Ricardo Carvalho Calero. Santiago de Compostela: Laiovento.

Villanueva Gesteira, M. D. (2010). A lingua galega entre 1963 e 1975. Situación social e discursos dende o galeguismo. Pontevedra: Deputación Provincial.

Villanueva Gesteira, M. D. (2015). A Editorial Galaxia: proxecto e traxectoria, 1950-1963. Tese de doutoramento. Universidade de Santiago de Compostela.




DOI: https://doi.org/10.32766/brag.381.793


Copyright (c) 2021 Boletín da Real Academia Galega

Boletín da Real Academia Galega
ISSN: 1576-8767
ISSN-e: 2605-1680
Real Academia Galega